>> KHOA - GIÁO |

"Một bài thơ dở được đưa vào đề thi môn Văn THPT Quốc gia năm 2018"
Tin đăng ngày: 30/6/2018 - Xem: 1999

 

Đề thi Ngữ văn kỳ thi THPT Quốc gia 2018 vẫn đang là đề tài bàn luận sôi nổi trong dư luận xã hội với nhiều ý kiến khác nhau. Để rộng đường dư luận, báo Người Đưa Tin xin đăng tải bài viết của nhà thơ Trần Quang Đạo với góc nhìn riêng của một người làm công việc sáng tạo văn học nghệ thuật để độc giả tham khảo.

Đánh thức tiềm lực – Đánh mất mùa thơ/ thi

Hãy thức dậy, đất đai!

cho áo em tôi không còn vá vai

cho phần gạo mỗi nhà không còn thay bằng ngô, khoai, sắn...

xin bắt đầu từ cơm no, áo ấm

rồi thì đi xa hơn - đẹp, và giàu, và sung sướng hơn

Khoáng sản tiềm tàng trong ruột núi non

châu báu vô biên dưới thềm lục địa

rừng đại ngàn bạc vàng là thế

phù sa muôn đời như sữa mẹ

sông giàu đằng sông và bể giàu đằng bể

còn mặt đất hôm nay thì em nghĩ thế nào?

lòng đất rất giàu, mặt đất cứ nghèo sao?

***

Lúc này ta làm thơ cho nhau

đưa đẩy mà chi mấy lời ngọt lạt

ta ca hát quá nhiều về tiềm lực

tiềm lực còn ngủ yên...

Xi nhan Trái Phải - 'Một bài thơ dở được đưa vào đề thi môn Văn THPT Quốc gia năm 2018'

Nhà thơ Trần Quang Đạo - Tổng Biên tập báo Nhi Đồng 

Đối với Nguyễn Duy, đánh giá về thơ ông có nhiều luồng khác nhau. Nhưng tựu trung có 3 luồng chính: 1/ Thơ hay, ca ngợi mút mùa; 2/ Thơ hay, nhưng còn một số điểm cần bàn; 3/ Thơ diễn xướng và thơ diễn xẩm, ít có giá trị.

Tôi thấy những người phê bình thơ Nguyễn Duy hơi cực đoan. Song, họ có một phần lý lẽ của họ. Và tôi cho ai cũng có phần đúng. Tôi không bàn nhiều về thơ Nguyễn Duy nói chung, ở bài này tôi chỉ nói về một đoạn thơ trong bài thơ: Đánh thức tiềm lực mà đề thi môn Văn lớp 12 năm nay được bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra cho học sinh làm.

Nói thẳng, đoạn thơ trên là một đoạn thơ quá dở trong một bài thơ xoàng, diễn xướng, nhiều khẩu ngữ, hô khẩu hiệu; khô khan, không có tính nghệ thuật. Thế mà không hiểu tại sao, bộ Giáo dục và Đào tạo lại chọn, ra đề thi Văn cho các em lớp 12 một cách phản cảm, phản giáo dục như vậy?!

Mở đầu bài thơ, Nguyễn Duy viết: "Hãy thức dậy, đất đai!". Câu này đích thị không phải thơ. Nó như một câu nói thường ngày, không ảnh hình, vần điệu. Cách gọi hơi bị thô lỗ, xách mé khi nhà thơ dám gọi đất đai – Đất Mẹ như vậy. Nếu nói: Hãy thức dậy, mùa vàng! thì lại khác. Mùa vàng do bàn tay con người đánh thức. Hai chữ “mùa vàng” làm cho câu trên thành thơ, dù chưa phải là câu thơ hay.

Cụ Phan Bội Châu cũng có câu thơ nói về việc “thức dậy”: "Dậy, dậy!/ Bên án một tiếng gà vừa gáy". Câu thơ của chí sĩ họ Phan cũng nói về sự đánh thức, song nó thơ, bởi nó có hình ảnh, nhịp/ nhạc điệu. Và đặc biệt, nó vẽ được một khung cảnh tươi sáng sau khi gà cất tiếng: Mặt trời mọc, báo hiệu một tương lai. Còn Nguyễn Duy thì vỗ mông trái đất: Hãy thức dậy! Đất thức hàng triệu triệu năm nay rồi. Không cần chờ nhà thơ thúc giục. Có chăng, con người phải thức, để làm cho đất đai ngày càng tươi đẹp, sản sinh ra nhiều của cải, bạc vàng.

Sau câu thúc giục đất đai một cách thô lỗ, xách mé trên, Nguyễn Duy “yêu cầu” đất đai cái gì?

cho áo em tôi không còn vá vai

cho phần gạo mỗi nhà không còn thay bằng ngô, khoai, sắn...”.

Đó là yêu cầu rất cụ thể. Một yêu cầu tưởng dễ, nhưng rất khó đối với thời tác giả sống, viết bài thơ này. Thật, của làm sao, chiêm bao làm vậy!

Tiếp đến, nhà thơ chỉ ra “đường hướng” cho đất đai:

xin bắt đầu từ cơm no, áo ấm

rồi thì đi xa hơn - đẹp, và giàu, và sung sướng hơn”.

Mấy câu trên nó rất phản thơ, trừ câu đầu tàm tạm. Câu: “cho phần gạo mỗi nhà không còn thay bằng ngô, khoai, sắn...” thì thật tồi tệ. Nó lủng củng, dài dòng, thật thà, thiếu tính logic. Có thể nói thế này: “thay ngô khoai bằng phần gạo mỗi nhà”. Chỉ cần nói ngô khoai là đủ. Thêm “sắn” vào làm gì? Hóa ra thêm “sắn” để Nguyễn Duy bắt vần với câu dưới, cho có “vần điệu”: “sắn/ ấm”. Câu “xin bắt đầu từ cơm no, áo ấm” là một câu nhạt, sáo. Đáng lẽ hai câu trên nói đến cái cụ thể rồi, thì ở hai câu dưới phải nói cái trừu tượng, khái quát để nâng tầm thơ lên. Đằng này, Nguyễn Duy lại tiếp tục cái cụ thể ở mức độ 2: “cơm no, áo ấm, đẹp giàu, sung sướng”. Có lẽ do đói khổ triền miên cùng đất nước, nên khi nói về no ấm, tương lai, nhà thơ bị mụ mị, không vượt ra được bóng mình?

Còn nghệ thuật ở mấy câu thơ này thì ôi thôi, hết chỗ nói. Tôi không tin được Nguyễn Duy của Bầu trời vuôngTre xanhHơi ấm ổ rơm lại viết như vậy. Cụ thể, mấy chữ “xin bắt đầu” thì khó coi đó là thơ. Mấy chữ câu dưới: “rồi thì đi xa hơn”, càng tồi tệ. Câu thơ có 12 chữ, Nguyễn Duy sử dụng đến 4 hư từ: “rồi, thì, và, và”. Chưa nói, những chữ như “đẹp và giàu”, “sung sướng”, các nhà thơ có tay nghề rất kiêng khi sử dụng, vì nó phô, nó là xác chữ.

7 câu trong khổ thơ tiếp theo, tác giả dành 5 câu nói về sự giàu có của đất đai: Trên đất và dưới lòng đất. Nói tóm lại là rừng vàng, biển bạc, đất phì nhiêu. Có một nhà thơ đã viết như thế. Viết như thế cũng chưa phải viết được câu thơ hay. Nó có sáo, nhưng kể vừa và đủ về sự giàu có của đất đai Tổ quốc. Điều này trở thành câu nói cửa miệng. Trẻ con cũng biết. Với khả năng thơ của mình, thêm một lần, Nguyễn Duy diễn nôm cái “mệnh đề” trên thành 5 câu thơ vừa sáo, vừa nhạt. Sáo với: "Tiềm tàng, vô biên, bạc vàng, phù sa – sữa mẹ. Nhạt với: Cả 5 câu. Vì câu nào cũng dễ dãi, câu nào cũng như công thức có sẵn, không có từ mới, hình ảnh mới. Nếu lao động một cách nghiêm túc, dù đề tài đất đai giàu/ nghèo đã cũ, thì Nguyễn Duy cũng có thể viết được những câu thơ trung bình. Đây là một bằng chứng về sự lười biếng trong sáng tạo!

Sau khi diễn nôm “sự giàu” của đất đai, Nguyễn Duy “gọi em” về:

còn mặt đất hôm nay thì em nghĩ thế nào?

lòng đất rất giàu, mặt đất cứ nghèo sao?”.

Không biết “em” đây là “em” nào? Em thân thương của tác giả, hay em chung chung trong xã hội? “Em” này có phải cùng cái “em” trong “cho áo em tôi không còn vá vai”? Dùng “em” nói chung, phải cụ thể, mới thật, mới có hiệu quả. Thi sĩ Xuân Diệu đã nhiều lần phê phán hiện tượng dùng “em” tràn lan trong thơ: Trái đất/em, Mặt trời/em, Mặt trăng/em, Khẩu súng/em, Ngôi nhà/em… “Em” ở đây không ăn nhập gì với nội dung đưa ra, thành thử nó cứ trơ, không cảm được! Còn cái “tu từ” mà tác giả thể hiện: “giàu/nghèo”, “nào/sao” chả biểu hiện được gì nhiều, bởi vì không có thông điệp mới. Giống như nhà thơ mặc một chiếc áo mới giặt lên cơ thể vừa tắm, rồi đi ra đường, hỏi một người: Từ sáng đến giờ có thấy con lợn nào chạy qua đây không?!

4 câu thơ tiếp theo, Nguyễn Duy thông điệp một điều đã cũ: Tài nguyên còn giàu, tại sao ta còn nghèo! Vẫn như trên (nt). Nghĩa là mòn, sáo. “Lúc này ta làm thơ cho nhau/ đưa đẩy mà chi mấy lời ngọt lạt” – hai câu này chả ăn nhập gì với cái ý thơ ở trên. Nó là cầu nối có vẻ điệu đàng, nhưng thực chất Nguyễn Duy đang bí câu, bí từ để nối ý. Đành mượn câu đưa đẩy rất “xẩm”, để móc “tiềm lực” vào, nhằm khơi thông cho các khổ thơ sau.

Tóm lại, đây là một đoạn thơ rất, rất không hay của Nguyễn Duy. Tôi đọc một phần bài thơ dài này đã lâu, nhưng không kiên nhẫn đọc hết cả bài. Vì nó dở. Ngô ngọng. Không hiểu sao năm nay, bộ Giáo dục và Đào tạo lại lấy đoạn thơ này làm đề thi cho học sinh? Nguyễn Duy có nhiều bài thơ hay. Điều đó không ai phủ nhận! Nhưng đưa đoạn thơ này vào làm đề thi thì không ổn. Không thiếu gì bài có nội dung tương tự, nhưng hay hơn, ý nghĩa hơn. Cứ nghĩ, đưa thơ Nguyễn Duy làm đề thi là nâng ông lên ư? Yêu nhau như thế bằng mười hại nhau!

Trần Quang Đạo

Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả.

Nguồn Người đưa tin

Từ khóa: thơ dở đề thi môn Văn THPT Quốc gia năm 2018,
Loading...

khác:

24/9/2018 - Công an kết luận vụ nhà báo Anh Thoa bị tố xâm hại tình dục
24/9/2018 - Vĩnh biệt cậu trò nghèo bắt đom đóm làm đèn học
24/9/2018 - Khu an táng cố Chủ tịch nước được gấp rút hoàn thiện
24/9/2018 - Hà tĩnh : Hàng chục hộ dân bị cắt điện do bình luận trên Facebook
24/9/2018 - Độc quyền và lãng phí sách giao khoa: Khi sự thật đã quá rõ
21/9/2018 - Chủ tịch nước Trần Đại Quang qua đời
20/9/2018 - Dự án BRT ở Hà Nội: Những sai phạm giật mình
19/9/2018 - Nghệ An: Công ty Vinhland cố tình “biến” mương thoát nước thành… đường đi, bị đề nghị xử phạt hơn 100 triệu đồng
19/9/2018 - Cư dân Hapulico bức xúc vì bị gắn với tổ chức khủng bố Việt Tân
19/9/2018 - Lãnh đạo Hà Nội thăm bệnh nhân sốc ma tuý để làm gì?
17/9/2018 - Nghệ an : Vụ cắt đường xây bệnh viện cổ phần: Kiến nghị mở lại đường
17/9/2018 - Thành phố Vinh giải trình về việc xây dựng vỉa hè bị “tuýt còi“
16/9/2018 - Chuyện lạ Nghệ An: Đường vào rộng 6m, nhưng “nhét” chung cư 22 tầng
16/9/2018 - Vinh : Cải tạo vỉa hè ở Vinh tốn hơn 13,7 tỷ đồng: Chủ đầu tư cầm đèn chạy trước ô tô ?
16/9/2018 - Nghệ An: Đùn đẩy trách nhiệm vệ sinh rác lòng hồ thủy điện Bản Vẽ
 
  Video Clips  
Video
Nghi vấn người đàn ông ở Gia Lai biết chính xác vị trí MH370 rơi cách đây hơn 4 năm
Hà tĩnh : Hotgirl bị người yêu công an còng tay tại nhà trọ
Lâm Đồng đề nghị công an vào cuộc vụ Á hậu Thư Dung mặc phản cảm ở điểm du lịch tại Đà Lạt
Á hậu Thư Dung là chân dài tạo dáng phản cảm ở Tuyệt tình cốc Đà Lạt?
Nghệ an : Cô giáo đồng loạt quỳ, trường nói bột phát, chính quyền nghi sắp đặt
Hà Tĩnh: Phóng viên chổng mông, giơ ngón tay giễu cợt cơ quan chức năng
Tiếp viên ngực trần rót bia trong karaoke không phép ở Sài Gòn
Chủ nhân xe SH trong câu chuyện vô cảm khi thấy hiệp sĩ bị đa^m đêm qua chính thức lên tiếng
Cận cảnh khu "biệt phủ" không phép 5.000m2 của cán bộ công an huyện
Nhan sắc Nguyệt trong "Phía trước là bầu trời": Trẻ trung bất chấp 17 năm qua!
  Phóng sự ảnh  
Những bức ảnh để đời Canhsat4sao Online blogger Hà nội-Sài gòn 2008

Năm 2008 là năm Canhsat4sao bận rộn với những chương trình op-lai hoành tráng Hà nội Sài gòn.Hồi đó mình chưa biết Facebooc mặc dù vừa có.Không những được gặp rât nhiều blogger dọc mọi miền tổ quốc đến đâu cũng được đón tiếp nồng nhiệt.Ôn lại kỷ niệm để rồi nhớ mãi

Nữ sinh có vòng một hơn 1m ở Hải Dương phô bày bộ ảnh chụp với sen

Bộ ảnh chụp giữa đầm sen của nữ sinh có vòng một hơn 1m ở Hải Dương - Võ Thị Thu Trang nhanh chóng gây chú ý. Đa phần dân mạng đều không vừa mắt với hình ảnh khoe thân quá đà của cô nàng.

Nhan sắc Nguyệt trong "Phía trước là bầu trời": Trẻ trung bất chấp 17 năm qua!

Sau 17 năm, Hà Hương - nữ diễn viên đảm nhận vai Nguyệt trong bộ phim "Phía trước là bầu trời" vẫn giữ được nhan sắc rất trẻ trung và thu hút.

Con trai nguyên Chủ tịch TP Hà Nội được bổ nhiệm làm Phó Giám đốc Sở KH&CN

UBND thành phố Hà Nội vừa ban hành Quyết định số 1968/QĐ-UBND về việc tiếp nhận và bổ nhiệm ông Nguyễn Quốc Hà giữ chức Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN).

Nguyên Bí thư Tỉnh ủy Nghệ Tĩnh Trương Kiện từ trần

Theo tin từ gia đình, ông Trương Kiện (tên đầy đủ là Trương Văn Kiện), đã từ trần hồi 9 giờ 30 phút ngày 17/4/2018, tức ngày 02/3 năm Mậu Tuất, hưởng thọ 89 tuổi.

Cần khởi tố giáo viên ép học sinh uống nước giẻ lau bảng

Dư luận bàng hoàng, phẫn nộ trước sự việc bà Nguyễn Thị Minh Hương, giáo viên Trường tiểu học An Đồng, huyện An Dương, TP.Hải Phòng đã ép buộc em P.A - học sinh lớp 3A5 - uống nước vắt từ giẻ lau bảng.

12 con giáp lõa thể ở Đồ Sơn: Cứ đem hết làm kè chắn sóng!

Nhà điêu khắc Lưu Danh Thanh nói thẳng: “Tượng quá xấu”, không nên dùng vải che hay quây lại vì vấn đề lớn nhất không phải là khỏa thân hay không.

  Tiêu điểm  
Công an kết luận vụ nhà báo Anh Thoa bị tố xâm hại tình dục
Vĩnh biệt cậu trò nghèo bắt đom đóm làm đèn học
Khu an táng cố Chủ tịch nước được gấp rút hoàn thiện
Hà tĩnh : Hàng chục hộ dân bị cắt điện do bình luận trên Facebook
Độc quyền và lãng phí sách giao khoa: Khi sự thật đã quá rõ
Chủ tịch nước Trần Đại Quang qua đời
Dự án BRT ở Hà Nội: Những sai phạm giật mình
Trang chủ |  Tin 24h   |  Xã hội   |  Pháp luật   |  Kinh tế   |  Nghệ An   |  Quốc tế   |  Khoa - Giáo   |  Cư dân mạng   |  Giải trí   |  Đời sống   |  Quảng cáo  

Trang tin điện tử tổng hợp canhsat4sao.vn - số 16 Đoàn Nhữ Hài - Vinh - Nghệ an.Giấy phép số 78/GP-TTĐT

Chịu trách nhiệm : Lăng Khắc Trọng - Mail : giabao20161958@gmail.com - SĐT : 0989134599